TOPLU İŞTEN ÇIKARMA NEDENİYLE İŞSİZ KALAN İŞÇİLERİN HAKLARI NELERDİR?

 

TOPLU İŞTEN ÇIKARMA NEDENİYLE İŞSİZ KALAN İŞÇİLERİN HAKLARI NELERDİR?

Toplu işçi çıkarılması, işten çıkarılan işçilerin haklarını alamayacağı anlamına gelmez. İşveren bu şekilde bir toplu işten çıkarma gerçekleştiriyor ise, çıkarılan işçiye ihbar öneli vermek veya ihbar tazminatı ödemek ayrıca kıdem tazminatını da vermek zorundadır.  Verilmemesi durumunda işçi hukuki yollarla da bu haklarına kavuşabilecektir. İşçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için en az 1 yıllık kıdemi bulunmalı, iş sözleşmesi belirsiz süreli olmalı ve iş akdinin ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan davranış dışındaki bir sebeple feshedilmiş olmalıdır. İhbar tazminatına ise; kanunda öngörülen, çalışma sürelerine göre belirlenmiş ihbar sürelerine uyulmaması sonucu hak kazanılır. İşçi, işveren nezdinde çalışarak bu ödemelere hak kazanmış olmaktadır. Bu nedenle toplu işten çıkarma yapılmış olsa bile bu kişiler işveren emrinde çalışarak zaten kanunen bu hakları kazanmışlardır ve zamanaşımı süresi içerisinde bu haklarını talep edebileceklerdir.

Kıdem ve ihbar tazminatının yanında işçi diğer hak kazanmış olduğu işçilik alacaklarını da zamanaşımı süresi içerisinde işverenden isteyebilecektir.

Toplu çıkarım sebebiyle işten atılan işçinin sahip olduğu diğer bir imkan ise, eğer koşulları varsa işe iade davası açmaktır. İşçi feshin geçersiz sebebe dayandığını belirterek veya işverenin kanunda sayılan şartlara uymadan toplu işçi çıkarma gerçekleştirdiğini belirterek fesih bildirimin kendisine tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde bu davayı açabilecektir. Burada dikkat edilmesi gereken husus; dava açma süresinin, fesih bildiriminin işçiye tebliğ edildiği tarihte başlayacağıdır. Örneğin; 30.05.2017 itibariyle iş akdinin sona ereceğine yönelik fesih bildirimi işçiye 10.05.2017 tarihinde tebliğ edilmiş olsun. İşe iade davası açma süresi olan 1 ay; 10.05.2017 tarihinde başlayacak ve 10.06.2017 tarihinde sona erecektir. Ayrıca işe iade davasının açılabilmesi için işyerinde en az 30 kişinin çalışıyor olması, çıkarılan işçinin işveren nezdinde en az 6 aylık kıdeminin bulunması ve bu işçinin işveren vekili olmaması gerekmektedir.

Eğer işçi açtığı işe iade davasını kazanır ise, 10 gün içinde işverene başvurmalı ve işverenin başvuran işçiyi 1 ay içerisinde eski işinde veya aynı nitelikte başka bir işte çalıştırmaya başlaması gerekmektedir. İşveren, 4 aya kadar boşta geçen süre ücretinin yanında, işçinin başvurusu üzerine 1 ay süre içerisinde sessiz kalırsa yahut bu başvuruyu kabul etmez ise en az 4 aylık, en fazla 8 aylık ücret tutarında iş güvencesi tazminatı ödemek durumunda kalacaktır. Sendikal nedenlerle fesih hallerinde ise, işe başlatmama tazminatı 12 aylık ücret olarak belirlenmektedir.

 

TOPLU İŞTEN ÇIKARMA ŞİRKETİN KÜÇÜLMEYE GİTMESİ SEBEBİYLE YAPILMIŞ İSE NE OLACAKTIR?

Şirketin küçülmeye gitmiş olması ekonomik açıdan sorunlar yaşadığının bir göstergesi olabilmektedir. Ancak bu küçülmenin sözde kalmaması gerekir. Dayanılan ispat vasıtaları ile ekonomik nedenler ispat edilebiliyor ise, toplu işçi çıkarmanın ekonomik sebebe dayanması şartı gerçekleşmiş olacaktır. Bu durumda diğer şartların sağlanması halinde geçerli bir toplu işten çıkarma yapılabilir. Eğer bu şartlara uyulmamış ise bu nedenden dolayı işe iade davası açılabilecektir.

Bir diğer ihtimal ise ekonomik sebeplerle küçülme nedeniyle feshin aslında göstermelik olduğu arkasında başka bir sebebin bulunduğudur. Bu durumda gösterilen ekonomik neden geçersiz olacak ve toplu işten çıkarmanın ilk şartı gerçekleşmediğinden fesih bildiriminde öne sürülen fesih sebebi geçersiz olacaktır. Bu da feshin geçersizliğine yol açacağından, işçi feshin geçersizliğine dayanarak işe iade davası açabilecektir.

Feshin işletmesel sebeplere dayandığı hallerde, feshe son çare olarak bakılıp bakılmadığı, işe iade davalarının kazanılıp kaybedilmesinde büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda, işçiye ücrette indirim, ücretsiz izin, kısmi süreli çalışma veya başka görevlerde çalışma gibi ihtimallerin değerlendirildiği fakat sonuçsuz kaldığı da işverence belgelendirilmelidir. Aksi halde, feshe son çare olarak bakılmamış olacak ve işe iadenin koşulları gerçekleşmiş olacaktır.

 

                                                                                             ENER AVUKATLIK BÜROSU

TOPLU İŞÇİ ÇIKARIMI VE İŞÇİ HAKLARINA DAİR MERAK EDİLENLER

TOPLU İŞÇİ ÇIKARIMI VE İŞÇİ HAKLARINA DAİR MERAK EDİLENLER

4857 sayılı kanunun 29. maddesinde düzenlenen toplu işten çıkarma, işyerindeki işçi sayısına, çıkarmanın zaman aralığına ve çıkarılan işçi sayılarına göre tanımlanmıştır.

İşveren; ekonomik, teknolojik, yapısal ve benzeri işletme, işyeri veya işin gerekleri sonucu toplu işçi çıkarmak istediğinde, bunu en az otuz gün önceden bir yazı ile, işyeri sendika temsilcilerine, ilgili bölge müdürlüğüne ve Türkiye İş Kurumuna bildirir.

İşyerinde çalışan işçi sayısı:

  1. a) 20 ile 100 işçi arasında ise, en az 10 işçinin,
  2. b) 101 ile 300 işçi arasında ise, en az yüzde on oranında işçinin,
  3. c) 301 ve daha fazla ise, en az 30 işçinin,

işine 17. madde uyarınca ve bir aylık süre içinde aynı tarihte veya farklı tarihlerde son verilmesi toplu işçi çıkarma sayılır.”

Öncelikle bu sayılar hesaplanırken aynı işverene ait bütün işyerlerindeki toplam sayı değil, çıkarmanın olduğu işyerindeki sayı dikkate alınır. Bir işyerinde yapılan işten çıkarmaların toplu işçi çıkarma sayılabilmesi için en az 20 kişinin orada çalışıyor olması gerekmektedir. Ayrıca işten çıkarılan işçilerin sözleşmeleri ekonomik bir nedenden dolayı feshedilmelidir.

İşveren şartları uygun bir toplu işçi çıkarma durumunda istediği işçiyi işten çıkarabilmektedir. Ancak uygulamada son giren önce çıkar ilkesi gereğince kıdemi daha az olanlara öncelik verilmektedir. Aynı şekilde emeklilik yaşı yaklaşmış olanlar da öncelikli olmaktadır.

Maddede belirtildiği üzere işveren böyle bir işten çıkarma yapacağı zaman durumu varsa sendika temsilcisine, ilgili bölge müdürlüğüne ve İŞKUR il müdürlüğüne 30 gün önceden yazılı olarak bildirmelidir. Aksi takdirde işveren idari para cezası ile cezalandırılacaktır. Bildirimden sonra işyeri sendika temsilcileri ile işveren arasında yapılacak görüşmelerde, fesih yerine daha uygun çözümlerin olup olmadığı, çıkarılacak işçi sayısının azaltılması, yine de fesih gerçekleşecekse en az mağdur olunacak şekilde yapılması konuları tartışılır. İşyerinin faaliyetlerine tamamen son verilecekse sendika temsilcilerine bildirimde bulunulmaz.

Fesih bildirimleri, işverenin toplu işçi çıkarma isteğini işyerinin bağlı olduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın bölge müdürlüğüne bildirmesinden otuz gün sonra hüküm doğurur.  İşveren toplu işçi çıkarma yaptıktan sonra altı ay içinde aynı nitelikteki bir iş için yeniden işçi almak istediğinde işten çıkarılan ve o iş için nitelikleri uygun olan işçileri tercihen işe çağırmakla yükümlüdür.

Yarınki yazımızda, toplu işçi çıkarımı halinde işçilerin haklarının neler olduğu, hangi sebebe dayanarak ve hangi sürede hangi hukuki yollara başvurabileceklerini bulabilirsiniz.

 

ENER AVUKATLIK BÜROSU

KAÇAKÇILIK SEBEBİYLE EL KONULAN ARAÇLAR SAHİPLERİNE İADE EDİLİYOR.

KAÇAKÇILIK SEBEBİYLE EL KONULAN ARAÇLAR SAHİPLERİNE İADE EDİLİYOR

Vergi kaçakçılığı sebebiyle yurt dışında ithal edilen binlerce araca el konulmuş ve failler hakkında ceza davası açılmıştı. Ceza davası devam ettiği sürece, aracın sahibi durumdan haberdar olmayan iyi niyetli malik olsa da, aracı üzerindeki tedbiri kaldıramıyor ve aracı üzerinde tasarrufta bulunamıyordu. Geçtiğimiz günlerde, gümrük tarafından el konulan araçların iadesine yönelik çıkan yönetmelik aslında kaçakçılığa konu araçlarla ilgili de düzenleme geleceğinin habercisiydi.
Beklenen oldu ve o yönetmelik çıktı….

 

Kaçakçılığa konu araçların sahiplerine iadesi nasıl olacak???

 

Başvuru ne zaman ve nereye yapılacak???
Ne kadar ötv ödenecek??
Tüm bu soruların cevapları yönetmelikte mevcut. Yönetmeliğe ulaşmak için; http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/05/20170509-6.htm

 

ENER AVUKATLIK BÜROSU

 

İletişim

Hukuki konularda aklınıza takılan sorular mı var? Bize yazın cevaplayalım.