July 27, 2021 admin

ADLİ TATİLDE DURMAYAN SÜRELER VE DAVALAR

Bu yazımızı Temmuz ayının hukuk dünyasında habercisi olduğu bir durum hakkında yani adli tatil ve adli tatilde süreler başlığı altında kaleme alacağız. Bilindiği üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre, adli tatil her yıl 20 Temmuz’da başlar, 31 Ağustos’ta sona erer ve böylece yeni adli yıl 1 Eylül’de başlamış olur. (Madde 102.)

Peki bu adli tatil süresi boyunca adliyeler ve yargı mercileri tam olarak kepenk kapatıyor mu? Yoksa bazı süresi durmayan dosyalar ve görülecek davalar bu kuralın istisnasını oluşturuyor mu? Bu hususları yine Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamında aşağıda inceleyeceğiz.

MADDE 103– (1) Adli tatilde, ancak aşağıdaki dava ve işler görülür:


a) İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve delillerin tespiti gibi geçici hukuki koruma, deniz raporlarının alınması ve dispeçci atanması talepleri ile bunlara karşı yapılacak itirazlar ve diğer başvurular hakkında karar verilmesi.

b) Her çeşit nafaka davaları ile soybağı, velayet ve vesayete ilişkin dava ya da işler.

c) Nüfus kayıtlarının düzeltilmesi işleri ve davaları.

ç) Hizmet akdi veya iş sözleşmesi sebebiyle işçilerin açtıkları davalar.

d) Ticari defterlerin kaybından dolayı kayıp belgesi verilmesi talepleri ile kıymetli evrakın kaybından doğan iptal işleri.

e) İflas ve konkordato ile sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırılmasına ilişkin işler ve davalar.

f) Adli tatilde yapılmasına karar verilen keşifler.

g) Tahkim hükümlerine göre, mahkemenin görev alanına giren dava ve işler.

ğ) Çekişmesiz yargı işleri.

h) Kanunlarda ivedi olduğu belirtilen veya taraflardan birinin talebi üzerine, mahkemece ivedi görülmesine karar verilen dava ve işler.

(2) Tarafların anlaşması hâlinde veya dava bir tarafın yokluğunda görülmekte ise hazır olan tarafın talebi üzerine, yukarıdaki iş ve davalara bakılması, adli tatilden sonraya bırakılabilir.

(3) Adli tatilde, yukarıdaki fıkralarda gösterilenler dışında kalan dava ve işlerle ilgili olarak verilen dava, karşı dava, istinaf ve temyiz dilekçeleri ile bunlara karşı verilen cevap dilekçelerinin ve dosyası işlemden kaldırılan davaları yenileme dilekçelerinin alınması, ilam verilmesi, her türlü tebligat, dosyanın başka bir mahkemeye, bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya gönderilmesi işlemleri de yapılır.

(4) Bu madde hükümleri, bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtay incelemelerinde de uygulanır.”

Hemen belirtelim ki adli tatil boyunca çalışmaya ara veren mahkemeler için 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’ndaki süreler işlememektedir. Eğer sürenin son günü adli tatile rastlıyorsa bu süre, adli tatilin sona erdiği günü izleyen günden itibaren yedi gün uzamaktadır. Anlaşılacağı üzere adli tatil yalnızca söz konusu kanunla düzenlenen süreler bakımından hüküm ifade eder, bu kanunla düzenlenmeyen diğer süreler kesintisiz olarak işlemeye devam ederler. Adli tatil nedeniyle uzayacak süreler, İdari Yargılama Usulü Kanunu’yla belirlenen bütün süreleri kapsamaktadır. Sizin için bu sürelerden en kritik olanlarını aşağıda listelemiş bulunmaktayız:

-İYUK’nun 7. maddesinde yer alan dava açma süresi.

-İYUK’nun 16. maddesinde yer alan cevap verme süresi.

-İYUK’nun 27. maddesinde yer alan yürütmenin durdurulması hakkında karara itiraz süresi.

-İYUK’nun 45. maddesinde yer alan istinaf süresi.

-İYUK’nun 46. maddesinde yer alan temyiz süresi.

-İYUK’nun 53. maddesinde yer alan yargılamanın yenilenmesi süresi.

Kaldı ki adli tatil, tüm mahkemeler yönünden geçerli değildir. Bu konuda net bir bilgi edinmek için bu noktaya değinen bazı kanunlara bakmakta yarar vardır:

07.07.2013 tarihli ve 28700 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yargı Hizmetleri İle İlgili Olarak Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’la yapılan değişiklikler çerçevesinde;

-Danıştay Kanunu’nun 86. maddesi gereği Danıştay daireleri,

-İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 61. maddesi gereği olarak bölge idare, idare ve vergi mahkemeleri,

20 Temmuz 2020 – 31 Ağustos 2020 döneminde çalışmaya ara verecek ve bu dönemde adli tatilde olacaklardır.

İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 61. maddesine göre, yargı çevresine dâhil olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu il merkezi dışında kalan ve sadece bir idare veya bir vergi mahkemesi bulunan yerlerdeki idari yargı mercileri çalışmaya ara vermemektedir. Buna göre vergi mahkemesi istinaf mercii olan bölge idare mahkemesiyle aynı ildeyse çalışmaya ara verir, farklı ilde ise çalışmaya ara vermez. Bu konunun önemi olası hak kayıplarının önüne geçilmesi noktasında saklıdır.

Ceza Mahkemeleri açısından durum biraz farklılık arz etmektedir. Bu mahkemelerde tatil, her yıl ağustosun birinden eylülün beşine kadar uygulanmaktadır. Bunlara ilişkin diğer önemli maddeler ise şunlardır:

-Soruşturma ile tutuklu işlere ilişkin kovuşturmaların ve ivedi sayılacak diğer hususların tatil süresi içinde ne suretle yerine getirileceği, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenir.

-Tatil süresince bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtay, yalnız tutuklu hükümlere ilişkin veya Meşhud Suçların Muhakeme Usulü Kanunu gereğince görülen işlerin incelemelerini yapar.

-Adli tatile rastlayan süreler işlemez. Bu süreler tatilin bittiği günden itibaren üç gün uzatılmış sayılır.

İdari Yargı ise; Bölge İdare, İdare ve Vergi Mahkemelerini kapsar ve bunlara dair adli tatil esasları şu şekildedir:

-Bu Kanunda (İYUK) yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa bu süreler, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır.

-Bölge idare, idare ve vergi mahkemeleri her yıl bir eylülde başlamak üzere, yirmi temmuzdan otuz bir ağustosa kadar çalışmaya ara verirler. Ancak, yargı çevresine dahil olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu il merkezi dışında kalan idare ve vergi mahkemeleri çalışmaya ara vermeden yararlanamazlar. Bu mahkemeler, 62’nci maddedeki sınırlamaya tabi olmaksızın görevlerine devam ederler.

-Ara verme süresi içinde; bölge idare mahkemesi başkanının önerisi üzerine, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, her bölge idare mahkemesi merkezinde idare ve vergi mahkemesi başkan ve üyeleri arasından görevlendirilecek üç hakimin katıldığı bir nöbetçi mahkeme kurulur. Nöbetçi kalanlardan en kıdemli başkan, yoksa en kıdemli üye nöbetçi mahkemenin başkanlığını yapar.

-Nöbetçi mahkeme çalışmaya ara verme süresi içinde aşağıda yazılı işleri görür:

a) Yürütmenin durdurulmasına ve delillerin tespitine ait işler,
b) Kanunen belli süre içinde karara bağlanması gereken işler.

Yazımızın sonuna gelmişken şunu da hatırlatalım ki adli tatil döneminde dava açılmasına veya adli tatilden etkilenen diğer başvuruların yapılmasına hukuken hiçbir engel yoktur. Yeni adli yılda buluşmak dileğiyle..

Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

İletişim

Hukuki konularda aklınıza takılan sorular mı var? Bize yazın cevaplayalım.