İŞ DAVALARINDA ARABULUCULUK

           İŞ DAVALARINDA ARABULUCULUK

İş mahkemelerinin görev, yetki ve yargılama usulü gibi birçok alanda değişiklikler yapan, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 25.10.2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı. Bu kanunla birlikte,  işçi ve işveren arasında yaşanan sorunları dostane yöntemlerle çözmek amacıyla arabuluculuk kurumu iş davaları açısından dava şartı haline getirilmiş oldu.

Nitekim kanunun 3. Maddesi hangi hallerde arabuluculuğa başvurulmasının zorunlu olduğunu düzenlemiştir:

“Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.”

Söz konusu maddenin devamında İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz.” denilmek suretiyle iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili taleplerde arabuluculuğa başvurunun dava şartı olmadığı belirtilmiştir.

Yani  iş kazası ve meslek hastalıkları dışında kalan kıdem-ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı, sendikal tazminat, ücret, prim, ikramiye, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, milli bayram ve genel tatil ücreti ile benzeri işçilik alacaklarının söz konusu olması halinde arabulucuya başvurulması zorunlu olarak düzenlenmiştir. Ancak arabuluculuk esnasında tarafların uzlaşması zorunlu değildir. Bu durumda arabulucuya başvuruda bulunan kişi görevli ve yetkili mahkemede dava açabilecektir. Peki bu dava şartının yerine getirilmeden dava açılması halinde ne olacaktır? Eğer kişi, arabuluculuğun kapsamına giren hallere dayanarak doğrudan dava açmış ise mahkeme dava şartının yerine getirilmediğinden bahisle davanın usulden reddine karar verecektir. Bu durumda süreç daha da uzamış olacaktır.

7036 sayılı kanunun 11. maddesinde iş sözleşmelerinin feshinde, fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içerisinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurulması zorunlu olduğu düzenlenmiştir.

İş Mahkemeleri Kanunu ile getirilen bir diğer önemli değişiklik ise zamanaşımı sürelerinin kısaltılmasıdır:

“İş sözleşmesinden kaynaklanmak kaydıyla hangi kanuna tabi olursa olsun, yıllık izin ücreti ve aşağıda belirtilen tazminatların zamanaşımı süresi beş yıldır:

  1. a) Kıdem tazminatı.
  2. b) İş sözleşmesinin bildirim şartına uyulmaksızın feshinden kaynaklanan tazminat.
  3. c) Kötüniyet tazminatı.
  4. d) İş sözleşmesinin eşit davranma ilkesine uyulmaksızın feshinden kaynaklanan tazminat.” Yani arabuluculuğun zorunlu sayıldığı bu hallerde 5 yıl içerisinde arabuluculuğa başvurulabilecektir. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra sona eren sözleşmeler için yeni zamanaşımı süresi geçerli olacaktır. Kanunun yürürlüğe girmesinden önce sona ermiş sözleşmelerden dolayı işlemeye başlayan zamanaşımı süreleri, bu yasayla öngörülenden fazla ise, bu kanundaki süre ile(5yıl) sınırlı olacaktır.

 

Arabulucu görevlendirildikten sonra üç hafta içerisinde karar verilmelidir. Bu süre zorunlu hallerde en fazla bir hafta süreyle uzatılabilmektedir. Eğer taraflar arabuluculuk sürecinde anlaşmaya varırlar ise; üzerinde anlaşılan her husus tutanağa geçirilmelidir.  Taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladıkları anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır. Ayrıca üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz.

Arabuluculuk faaliyeti sonunda işçi ve işveren tarafının işe iade konusunda anlaşmaya varamamaları halinde, arabulucu tarafından son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilecektir. Davacı dava dilekçesinin ekine arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini eklemek zorundadır. Aksi halde mahkeme, eksikliğin giderilmesi adına davacı yana 1 haftalık kesin süre verir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

 

İşçi-işveren alacaklarıyla ilgili yenilen bu süreç hakkında daha ayrıntılı bilgi almak amacıyla İş Hukuku alanında uzman büromuz ile irtibata geçebilirsiniz.

                                                                                                    ENER AVUKATLIK BÜROSU

İletişim

Hukuki konularda aklınıza takılan sorular mı var? Bize yazın cevaplayalım.