DOĞUM YAPAN İŞÇİLERİ SEVİNDİRECEK DÜZENLEME YÜRÜRLÜKTE!

 

DOĞUM SONRASI KISMİ SÜRELİ ÇALIŞMANIN DETAYLARI BELLİ OLDU

Bir süredir özel sektörde çalışan kadın işçilerin doğum sonrası kısmi çalışmaya ilişkin kafalarında oluşan soru işaretleri, 08.11.2016 tarihinde yayımlanan yönetmelik ile cevap buldu. Yönetmelikte, doğum sonrası ücretsiz izin, kısmi çalışmadan kimlerin yararlanabileceği, kısmi çalışmanın süresi ve şartları gibi birçok hususa yer verilmiş.

 

DOĞUM SONRASI ÜCRETSİZ İZİN SÜRESİ NE KADAR?

Kadın işçiye, analık(doğum) izninin bitiminden itibaren talep etmesi halinde, 6 aya kadar ücretsiz izin verilir. Doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 haftalık analık(doğum) izninin bitmesini takiben, doğum yapan kadın işçi talep etmesi halinde, işveren 6 aya kadar ücretsiz izin vermek zorunda. Bu hususta işverenin, izin verip vermeme veya süresini belirleme gibi bir yetkisi bulunmamaktadır. Aynı zamanda buna dayanarak işçinin işine de son veremeyecektir.

 

ÇALIŞMA SÜRESİNİN YARISI KADAR ÜCRETSİZ İZİN HAKKI NEDİR?

Doğum yapan kadın işçi, analık izninin bitmesinden itibaren geçerli olmak üzere dilerse, haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin kullanabilir. Örneğin haftalık 40 saat bir kadın işçi, 20 saatlik kısmını ücretsiz izin olarak kullanabilecektir.

Bu şekilde kullanılacak ücretsiz izin süresi, ilk doğumda 60 günlük bir süre için, ikinci doğumda 120 gün ve sonraki doğumlarda ise 180 günlük bir süre için kullanılabilir.

Ancak ücretsiz izinden yararlanan kadın işçi, ayrıca süt izninden faydalanamayacaktır.

 

KISMİ SÜRELİ ÇALIŞMA NEDİR?

Yönetmelikte kısmi süreli çalışmanın tanımı; İşçinin, işyerinde tam süreli iş sözleşmesi ile yapılan emsal çalışmanın üçte ikisi oranına kadar yaptığı çalışma olarak ifade edilmiştir.

 

HANGİ İŞLERDE KISMİ ÇALIŞMA YAPILABİLECEK?

Yönetmelikte, işverenin rızasına tabi işler sayılmış, bunlar dışında kalan tüm işlerde, işverenin onayı olmaksızın kısmi çalışma yapılabileceği düzenlenmiştir.

İşverenin uygun bulma şartına tabi işler;

  1. a) Özel sağlık kuruluşlarında ilgili mevzuat uyarınca mesul müdür, sorumlu hekim, laboratuvar sorumlusu ve sağlık hizmetinden sayılan işlerde tam zamanlı çalışması öngörülenler tarafından yerine getirilen işlerde,
  2. b) Nitelikleri dolayısıyla sürekli çalıştıkları için durmaksızın birbiri ardına postalar hâlinde işçi çalıştırılarak yürütülen sanayiden sayılan işlerde, 
  3. c) Nitelikleri dolayısıyla bir yıldan az süren mevsimlik, kampanya veya taahhüt işlerinde,

ç) İş süresinin haftanın çalışma günlerine bölünmesi suretiyle yürütülmesine nitelikleri bakımından uygun olmayan işlerde,

işverenin uygun bulması hâlinde yapılabilir.

 

 

KISMİ SÜRELİ ÇALIŞMADAN BABA DA FAYDALANABİLECECK

Kısmi süreli çalışma için, ebeveynler arasında ayrım gözetilmemiştir. Tek şart, hem annenin hem babanın çalışması. Yani, anne ve babanın her ikisinin de çalışması durumunda, baba da kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilecek.

 

ÇOCUK OKUL ÇAĞINA GELENE KADAR KISMİ SÜRELİ ÇALIŞMA YAPILABİLECEK

İşçi, analık izninin ve kullanmış ise ücretsiz iznin bitiminden sonra, çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay başına kadar geçerli olmak üzere dilediği zaman kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilecek. İşçi, dilerse analık ve ücretsiz izin sürelerinin bitiminden itibaren hemen kısmi çalışmaya geçebileceği gibi, daha ileriki bir tarihte de bu haktan faydalanabilecek.

Doğum sonrası 6 aylık ücretsiz iziz kullanan işçi, dilerse bu izni yarıda kesip kısmi süreli çalışmaya da geçebilecek.

 

İŞVERENİN KABUL ETMEME HAKKI YOK!

Kısmi süreli çalışma talebinde bulunmak isteyen işçi, bu talebini ilgili evrakları da eklemek suretiyle en az bir ay evvel işverene yazılı olarak bildirmek zorunda.

İşçinin başvurusu üzerine işveren en geç 1 ay içinde işçinin talebini yazılı olarak kabul eder.

İşverenin işçinin başvurusuna cevap vermemesi halinde, talep işçinin belirttiği tarihte geçerlik kazanır. Düzenleme ile açıkça işverene takdir hakkı verilmediği belirtilmiştir. Kısmi süreli çalışmaya müsait olmayan işler dışında kalan tüm işlerde, doğum sonrası kısmi süreli çalışma yapılabileceği anlamına geliyor.

DÜZENLEME ÇOCUĞU OKUL ÇAĞINA GELMEMİŞ HERKESİ KAPSAYACAK

Yönetmelikte, çocuğun okul çağına gelene kadar kısmi süreli çalışma talebinde bulunulabileceği düzenlendiğinden, yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önceki bir tarihte doğum yapmış kadın işçiler ile bunların eşleri de bu haktan faydalanabilecek.

 

KISMİ SÜRELİ ÇALIŞMANIN ÇOKÇA TALEP GÖRECEĞİ KANAATİNDEYİZ.

Özellikle kadın işçiler yönünden çok önemli bir düzenlemedir. Çocuğu ile yeterince zaman geçiremeyen fakat aynı zamanda da çalışmak zorunda olan kadın işçilerin, kısmi süreli çalışma ile gelirden tamamen yoksun kalmadan çocuğu ile daha fazla vakit geçirebilmesinin de önü açılmış oldu.

 

KISMİ SÜRELİ ÇALIŞMAK İSTEDİ DİYE İŞTEN ÇIAKRILAMAYACAK

Düzenleme ile getirilen en önemli koruma, işçinin işten çıkarılamamasıdır. Yönetmeliğin 11. Maddesinin 4. Fıkrasında açıkça;

“İşçinin belirtilen tarihte iş edimini sunmaya başlaması kaydıyla kısmi süreli çalışma talebi geçerli fesih nedeni sayılmaz.”

İfade etmektedir ki; kısmi süreli çalışmak isteyen işçinin iş akdi, sırf bu sebeple feshedilemeyecektir. Bu güvence, işçiye işe iade imkanı vermektedir.

 

İŞTEN ÇIKARILMANIN MALİYETİ EN AZ 8 MAAŞ + KIDEM TAZMİNATI

Kısmi süreli çalışma talebi sebebiyle işten çıkarılan işçinin iş akdi feshedilirse, işçi işe iade talebinde bulunabilecek. İşverence işe başlatılmaması halinde, en az 8 maaş tutarında tazminatla karşı karşıya kalacak.

Kısmi süreli çalışmaya ilişkin daha detaylı bilgi almak için yönetmeliği inceleyebilirsiniz.

 

 

ENER AVUKATLIK BÜROSU

İŞ KAZASINA UĞRAYANLAR! ÖDENEK ALMANIN ŞARTLARI

İŞ KAZASINA UĞRAYANLAR! ÖDENEK ALMANIN ŞARTLARI

İş hayatında sıkça karşılaşılan ve sonuçları itibariyle oldukça mühim bu durum hakkında yeteri kadar bilgi sahibi miyiz? İşte bu yazıda iş kazalarına ve meslek hastalıklarına dair bilgiye ulaşacak, devamı yazılar ile de hangi haklara sahip olduğunuzu öğrenebileceksiniz.

İş Kazası nedir?

  • Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
  • İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla,
  • Sigortalının işveren tarafından görevle başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
  • Emzikli kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
  • Sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında

meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olaydır.

İş kazasının işveren tarafından, kolluk kuvvetlerine derhal ve Kuruma da en geç kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirilmesi zorunludur. Ancak, bu süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde, iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlar. Bildirim işveren tarafından yapılmamış ise kazalı işçi tarafından yerine getirilmelidir.

 

Geçici iş göremezlik nedir?

Sigortalının iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulu raporlarında belirtilen istirahat süresince geçici olarak çalışamama halidir.

 

Geçici iş göremezlik ödeneği nedir?

İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde kanunda belirtilen geçici iş göremezlik sürelerinde SGK tarafından verilen ödenektir.

 

 Kimlere Geçici İş Göremezlik Ödeneği Ödenir?

 İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için,

  1. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü ve 5 inci maddesi kapsamındaki sigortalılardan hastalık sigortasına tabi olanların iş kazası geçirmeleri durumunda,
  1. Hastalık sebebiyleiş göremezliğe uğramaları halinde, iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla geçici iş göremezliğin üçüncü gününden başlamak üzere her gün için,
  1. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun kapsamında kisigortalı kadının analığı halinde geçici iş göremezlik ödeneği ödenir.

 

Geçici İş Göremezlik Ödeneğinin Şartı Nedir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanlara, iş kazası veya meslek hastalığı ya da analık hallerinde genel sağlık sigortası da dahil prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması şartıyla yatarak tedavi süresince veya yatarak tedavi sonrası bu tedavinin gereği olarak istirahat raporu aldıkları sürede her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verilir. Ancak doğum öncesi ve sonrası geçici iş göremezlik ödeneği ödenebilmesi için yatarak tedavi şartı aranmaz.

İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve sigortalı kadının analığı halinde, verilecek geçici iş göremezlik ödeneği, yatarak tedavilerde Kanunun 17 inci maddesine göre hesaplanacak günlük kazancının yarısı, ayakta tedavilerde üçte ikisidir.

Bir sigortalının, aynı zaman içinde ve aynı sigortalılık haline tabi olacak şekilde birden fazla iş yerinde çalışması halinde, ödeneklere esas tutulacak günlük kazancının tespitinde, üst sınır dikkate alınarak her bir iş yeri için ayrı ayrı bulunacak günlük kazançların toplamı ödeneğe esas günlük kazancını oluşturur. Ayrıca, bir sigortalıda iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinden birkaçı birleşirse geçici iş göremezlik ödeneklerinden en yükseği verilir.

Genel anlamda iş kazası, meslek hastalığı ve analık hallerinin tanımları ve bu hallerde işçilere ödenen geçici iş görmezlik ödeneğinin şartları hakkında bilgi içeren bu yazının devamında, sürekli iş görmezlik halleri, işçilerin iş azası durumlarında sahip olduğu haklar ve açılabilecek davalara ilişkin daha detaylı bilgilere bir sonraki yazımızda ulaşabilirsiniz.

                                                                                                                                      ENER AVUKATLIK BÜROSU

 

İletişim

Hukuki konularda aklınıza takılan sorular mı var? Bize yazın cevaplayalım.