GÜMRÜK VEYA MAHKEMELERCE EL KONULAN İTHAL ARAÇLARLA İLGİLİ YENİ AF YASASI VE BAŞVURUYA DAİR BİLİNMESİ GEREKENLER

Gerek Gümrük vergilerinin eksik ödenmesi sebebiyle ceza soruşturması başlatılan araçların, gerek de Gümrük Kanunu’na göre izne tabi olmasına rağmen izin alınmaksızın sıfırmış gibi yurda sokulan ikinci el araçların iyi niyetli sahiplerinin mağduriyetinin önüne geçilmek için af yasası çıkarılmıştı malumunuz. Ancak ilk af yasasının tüm araç sahiplerini kapsamaması sebebiyle yaşanan mağduriyetlerin önüne geçilebilmek adına yeni bir af daha yürürlüğe girdi.

Gümrük tarafından el konulan veya Savcılık/Mahkeme tarafından tedbir konulan araçların sahiplerine iadesine yönelik yönetmelikler 09.08.2019 tarihli 30857 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. Peki şimdi ne olacak? Yönetmelik ne diyor ve aftan yararlanmak için neler yapmak gerekiyor?

Her iki yönetmeliği ayrı ayrı incelemekte fayda var..

4458 sayılı yasaya aykırılık sebebiyle Gümrük tarafından el konulan araçlarla ilgili çıkarılan;

GÜMRÜK KANUNUNA GÖRE MÜLKİYETİN KAMUYA GEÇİRİLMESİ

KARARINA KONU KARA TAŞITLARININ SAHİPLERİNE

İADESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 235 inci maddesine istinaden mevcut bir soruşturma kapsamında bulunan veya el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilen ve henüz tasfiyesi tamamlanmamış olan araçlar hakkında Kanunun geçici 10 uncu maddesi çerçevesinde yapılacak işlemlere ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

(2) Bu Yönetmelik, Kanunun 235 inci maddesi uyarınca mevcut bir soruşturma kapsamında bulunan veya el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilen ve henüz tasfiyesi tamamlanmamış olan kara taşıtlarını kapsar.

Yönetmeliğin birinci maddesi ile af kapsamındaki araçların hangileri olduğu belirtilmiş, 4. Maddede ise başvuru şekli ve uyulması gereken süreler açıklanmıştır.

Başvuru şekli ve süresi

MADDE 4 – (1) Kanunun 235 inci maddesi uyarınca mevcut bir soruşturma kapsamında bulunan veya el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilen kara ulaşım araçları ile ilgili olarak Kanunun geçici 10 uncu maddesi hükümlerinden yararlanmak isteyen kişilerin, Ek’te yer alan Başvuru Formu ile 31/12/2019 tarihi mesai saati bitimine kadar mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararını veren gümrük idaresine, soruşturma aşamasındaki araçlar için serbest dolaşıma giriş işlemlerinin tamamlandığı gümrük idaresine başvuruda bulunmaları şarttır.

(2) Başvuru formunda, aracın tescil belgesi bilgilerine, başvuru yapan kişinin açık adres ve iletişim bilgilerine, ilk iktisapla ilgili işlemleri gerçekleştiren vergi dairesi bilgisine, varsa mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı örneğine, araca el konulmasına ilişkin evrak suretine yer verilir.

(3) İlk iktisabın gerçekleştiği yer vergi dairesi bilgisi, motorlu taşıtlar vergisi ile görevli herhangi bir vergi dairesinden aracın tescil belgesi ibraz edilmek suretiyle öğrenilir.

(4) Başvurunun iadeli taahhütlü posta veya Acele Posta Servisi yoluyla yapılması durumunda başvuru belgelerinin postaya verildiği tarih, normal posta ile veya şahsen yapılması hâlinde ise başvuruda bulunulan idarenin genel evrak kayıtlarına intikal ettiği tarih başvuru tarihi olarak dikkate alınır.

(5) Yapılan inceleme sonucu gerekli şartları sağlamadığı anlaşılan başvurular, eksikliklerin 31/12/2019 tarihine kadar tamamlanması halinde kabul edilir.

5607 sayılı yasaya aykırılık sebebiyle el konulan veya hakkında ihtiyati tedbir kararı verilen araçlarla ilgili çıkarılan;

5607 SAYILI KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE KANUNUNA GÖRE GÜMRÜK

VERGİLERİNİN EKSİK ÖDENMESİ NEDENİYLE BAŞLATILAN BİR

SORUŞTURMA VEYA KOVUŞTURMAYA KONU KARA

TAŞITLARININ SAHİPLERİNE İADESİNE İLİŞKİN

USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun geçici 11 inci maddesine istinaden, gümrük vergilerinin kısmen eksik ödenmesi nedeniyle Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca başlatılan bir soruşturmaya veya kovuşturmaya konu kara taşıtlarının, sahiplerine iadesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

(2) Bu Yönetmelik, gümrük vergilerinin kısmen eksik ödenmesi nedeniyle Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca başlatılan bir soruşturmaya veya kovuşturmaya konu müsadere kararı verilmemiş ve henüz tasfiyesi tamamlanmamış olan kara taşıtlarını kapsar.

Görüleceği üzere, bir soruşturma veya kovuşturmaya konu araçlar, bu yönetmeliğin kapsamına alınmıştır. Bu yönetmeliğe göre yapılacak af başvurusunun şekli ve süresine ilişkin 4. Madde ise;

Başvuru şekli ve süresi

MADDE 4 – (1) Kanunun geçici 11 inci maddesinden yararlanmak isteyen kişilerin Ek’te yer alan Başvuru Formu ile 31/12/2019 tarihi mesai saati bitimine kadar ilgili gümrük idaresine başvuruda bulunmaları şarttır.

(2) Başvuru formunda, aracın tescil belgesi bilgilerine, başvuru yapan kişinin açık adres ve iletişim bilgilerine, ilk iktisapla ilgili işlemleri gerçekleştiren vergi dairesi bilgisine, varsa el koyma kararı örneğine, araca el konulmasına ilişkin evrak suretine yer verilir.

(3) İlk iktisabın gerçekleştiği yer vergi dairesi bilgisi, motorlu taşıtlar vergisi ile görevli herhangi bir vergi dairesinden aracın tescil belgesi ibraz edilmek suretiyle öğrenilir.

(4) Başvurunun iadeli taahhütlü posta veya Acele Posta Servisi yoluyla yapılması durumunda başvuru formunun postaya verildiği, normal posta ile veya şahsen yapılması halinde ise başvuruda bulunulan idarenin evrak kayıtlarına intikal ettiği tarih, başvuru tarihi olarak dikkate alınır.

(5) Yapılan inceleme sonucu gerekli şartları sağlamadığı anlaşılan başvurular, eksikliklerin 31/12/2019 tarihi mesai saati bitimine kadar tamamlanması halinde, kabul edilir.

Her iki yönetmeliğin ortak özelliği, başvuru için belirlenen son tarihin aynı olmasıdır. Buna göre, araç sahipleri 31.12.2019 tarihine kadar ilgili Gümrük Müdürlüğü’ne başvurmak zorundadırlar. Başvuru üzerine, Gümrük Müdürlüğü tarafından ne kadar ötv ödenmesi gerektiğine ilişkin yapılan bildirimi müteakip 1 ay içinde bildirilen ötv nin ödenmesi gerekmektedir. Aksi halde bu aftan yararlanma hakkı ortadan kalkmaktadır.

Benzer bir durumla karşı karşıya kalmış iseniz, aracınız üzerindeki tedbir, satılamaz/devredilemez veya el koyma kararını kaldırmak için bu konuda uzman bürolardan hukuki yardım almanız, hak kaybı yaşamamanız açısından hayati öneme sahiptir.

                                                           Stj. Av. Ahmet Güllük & Av. Selçuk ENER

EL KONULAN ARAÇLARI NASIL GERİ ALACAKSINIZ?

 EL KONULAN ARAÇLARI NASIL GERİ ALACAKSINIZ?

İthal araçlarla ilgili iyi niyetli araç sahiplerine araçlarının iadesi ve el koyma kararının kaldırılması ile ilgili yürütülen çalışmalar sonucu ilgili yönetmelik Resmi Gazete’de yayımlandı. İlk maddesinde yönetmeliğin kapsamı belirtilmiştir: “..el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilmiş ve henüz tasfiyesi tamamlanmamış olan araçları kapsar.”

Bu yönetmelikten yararlanmak isteyen kişilerin nasıl başvuruda bulunacağı ve süresinin ne kadar olduğu konusuna açıklık getirmek gerekirse; ilgili yönetmeliğin 4. Maddesi; …31/7/2017 tarihi mesai saati bitimine kadar mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararını veren gümrük idaresine EK-1’de yer alan dilekçe ile başvuruda bulunmaları şarttır.

(2) Başvuru dilekçesinde, aracın tescil belgesi bilgilerine, başvuru yapan kişinin açık adres ve iletişim bilgilerine, ilk iktisapla ilgili işlemleri gerçekleştiren vergi dairesi bilgisine, varsa mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı örneğine, araca el konulmasına ilişkin evrak suretine yer verilir.

(3) İlk iktisabın gerçekleştiği yer vergi dairesi bilgisi, motorlu taşıtlar vergisi ile görevli herhangi bir vergi dairesinden aracın tescil belgesi ibraz edilmek suretiyle öğrenilir…” şeklindedir. Buradan da anlaşılacağı üzere aracın maliki, 31.07.2017 tarihine kadar maddede sayılan evrakları başvuru dilekçesine ekleyerek hangi gümrük idaresi kamuya geçirme kararını vermiş ise oraya başvurması gerekir.

 

Başvuruyu alan gümrük idaresi, ilk olarak başvurunun gerekli şartları taşıyıp taşımadığını inceleyecektir. Eğer eksiklik yoksa veya eksikler 31.07.2017 tarihine kadar giderilmiş ise başvuru kabul edilir. Eğer tasfiye devam ediyor ise işlemler yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği tarihten 31.07.2017 tarihine kadar durdurulur. Başvurunun değerlendirilme aşamasından sonra ne olacağı ise ilgili yönetmeliğin 5. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenmiştir: “İlk iktisabın serbest dolaşıma girişten sonra gerçekleştiğinin anlaşılması halinde, gümrük idaresince üç gün içinde, başvuru sahibi tarafından bildirilen aracın ilk iktisabı ile ilgili işlemleri gerçekleştiren vergi dairesinden, aracın ilk iktisabında ödenen özel tüketim vergisinin bildirilmesi istenir.”

 

Bu madde uyarınca istenen özel tüketim vergisi tutarı, ilgili vergi dairelerince üç gün içinde gümrük idaresine bildirilir. Bu hususta devam eden işlemler, söz konusu araçların ilk iktisabında ödenen vergilerde bir eksiklik tespit edilmesi halinde, gerekli vergi tarhiyatının yapılmasına ve ceza uygulamasına engel teşkil etmez.

 

Yönetmeliğin 7. maddesinde ödenecek tutarın tespiti ve ödemenin nasıl yapılacağı düzenlenmiştir: (1) İlk iktisabın, serbest dolaşıma girişte gerçekleşmesi halinde aracın ithalatında ödenen özel tüketim vergisi tutarı, serbest dolaşıma girişten sonra gerçekleşmesi halinde ise ilgili vergi dairesi tarafından bildirilen ödenen özel tüketim vergisi tutarı esas alınarak hesaplanan %25’lik tutar, başvuru sahibine ilgili gümrük idaresince posta, elektronik posta, faks ve benzeri iletişim yolları ile bildirilir.

(2) Ödeme, başvuru tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili gümrük idaresine yapılır…”

 

 Gümrük idaresince yapılan bu ödemeyi müteakip idarece gerekli işlemler yapılarak araç, sahibine iade edilir. Aracın muhafaza altında tutulması nedeniyle ortaya çıkan masraflar başvuru sahibinden yıllık olarak 250 TL şeklinde tahsil edilir. Muhafaza altında kaldığı sürenin tam yıl olmaması halinde belirtilen miktar üzerinden aylık olarak hesaplama yapılır. Bir aydan az süreler bir ay olarak kabul edilir.

 

27.01.2017 tarihinden önce serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak ilk iktisabı gerçekleşmiş olan araçlarla ilgili olarak yönetmeliğin 9. maddesinde özel bir düzenleme getirilmiştir: (1) 27/1/2017 tarihinden önce serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak ilk iktisabı gerçekleşmiş araçlarla ilgili olarak, Kanunun 235 inci maddesi kapsamında el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilmesi gereken fiilin gümrük idaresince tespit edilmesinden önce ve dördüncü maddede belirtilen süre içinde gümrük idarelerine kendiliğinden bildirilmesi durumunda 7 nci maddede belirlenen oran %15 olarak uygulanır. Ödeme süresi içinde araca el konulmaz ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine karar verilmez....” Maddeden de anlaşılacağı üzere sayılan şartların mevcut olduğu durumlarda %25’lik oran yerine %15’lik oran uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Ödeme süresi sona erene kadar da araca el konulamaz ve mülkiyeti tapuya geçirilemez.

 

Sonuç olarak; aslında sıfır gibi ithal edilerek burada satılan lüks araçların, ilk olarak menşei ülkede bir gerçek kişi veya tüzel kişi adına tescil edilmiş olması sebebiyle Türkiye’de yapılan tescilin ikinci tescili oluşturduğu Gümrükçe kabul ediliyor ve bu araçların mülkiyeti kamuya geçirilerek el koyma kararı veriliyordu. Aracın hiç yürümemesi sebebiyle Aslında sıfır olduğunun kabul edilmesi gerektiği şeklindeki hukuki tartışmaya girmeksizin, çıkarılan bu yönetmeliğin her iki tarafı da kısmen tatmin ettiği söylenebilir. ÖTV’nin sadece %25’ini (hatta 27.01.2017 öncesi için %15) ödeyerek iyi niyetli malikler, araçlarını geri alabilecekler. Uyuşmazlığın idari tarafı da, az da olsa bu araçlardan ÖTV almış olacak.

 

Yönetmeliğin ana fikri; ne şiş yansın ne kebap…

 

                                                            ENER AVUKATLIK BÜROSU

İletişim

Hukuki konularda aklınıza takılan sorular mı var? Bize yazın cevaplayalım.