FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİNİN TEMEL ÜCRET İÇİNDE OLDUĞU İDDİASI


Yazar: Yargıtay 9.Hukuk Dairesi
14.12.2023 15:00:47
FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİNİN TEMEL ÜCRET İÇİNDE OLDUĞU İDDİASI

Somut uyuşmazlıkta davalı yan fazla çalışma ücretinin, temel ücrete dahil olduğunu sözleşme ile kararlaştırdıklarını iddia etse de bu iddianın geçerli olabilmesi için aylık net ücretin üzerine, aylık 22,5 saat olan fazla çalışma net ücretinin de dahil edilmesinin gerekli olduğu ifade edilmiştir.

Yargıtay 9.Hukuk Dairesi 2023/8645 E. 2023/12208 K. 18.09.203 T.

Taraflar arasındaki ... müfettişi raporunun davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanı reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili Şirketin 12.11.2019–14.11.2019 tarihleri arasında Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından inceleme teftişine tâbi tutulduğu ve tespit edilen hususlarla ilgili 18.11.2019 tarihli tutanağın tutulduğunu, tutanak ve tespitlerin hatalı olduğunu ve iptali gerektiğini, tutanakta 2019 yılında işyerinde yapılan fazla çalışmaya karşılık yapılan ücret tahakkuklarının karşılamaya yetmediğinin belirlendiği iddia edilerek eksik fazla çalışma tahakkuku yapılan personel listesi tanzim edildiğini, tutanağın bu hâliyle hatalı olduğunu, müvekkili Şirketin işçileriyle aralarında bulunan ... sözleşmelerinin 01.01.2018 tarihinde usule ve kanuna uygun bir şekilde revize edilerek fazla çalışmaların ücrete dâhil olduğunun hüküm altına alındığını, tüm işçilerin “okudum anladım kabul ediyorum” notuyla imzaladığı bu ... sözleşmelerinin geçerli olduğunu, 270 saati aşan çalışmalar için ise bordrolarında gösterilmek suretiyle ve normal çalışma saat ücretinin % 50 artırımlı hesaplanması suretiyle tahakkuk ettirilerek ayrıca hak ettikleri fazla çalışma ücretlerinin ödendiğini, tutanakta yer alan işçilerin fazla çalışma yapıp yapmadığının tespiti ve fazla çalışma süresinin hesaplanmasında müfettişin puantaj çıkış saati kayıtlarını esas aldığını, ancak puantaj çıkış saatlerinin hatalı olduğunu, bu nedenle fazla çalışmaya ilişkin hesaplama ve tespitlerin de gerçek durumu yansıtmadığını iddia ederek 18.11.2019 tarihli teftiş tutanağındaki fazla çalışmalara ilişkin tespitlerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı işyerinde 12.11.2019–18.11.2019 tarihleri arasında ... müfettişlerince Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi ALO 170 hattına işyeri hakkında şikâyetlerin iletilmesi üzerine denetim gerçekleştirildiğini, yapılan denetim sonunda işyerinde günlük 11 saati aşan fiili çalışmalar yapıldığını, işçilerin yirmi dört saat içinde kesintisiz on iki saat dinlendirilmeden çalıştırıldıklarını, yıllık 270 saati aşan fazla çalışmalar ve haftalık 45 saatlik çalışma süresinin sürekli aşıldığını ve fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğinin tespit edildiğini, davanın otuz günlük yasal sürede açılıp açılmadığının tetkiki ile yasal sürede açılmadığının tespiti hâlinde davanın süre yönünden reddini talep ettiklerini, davanın husumet yönünden reddini talep ettiklerini, davanın esastan incelenmesi halinde ise ... müfettişleri tarafından yapılan tespitin usul ve esas yönünden hukuka ve olaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; emsal kararda da belirtildiği üzere; ... sözleşmesinde fazla çalışmanın temel ücret içinde ödeneceği yönündeki kuralın geçerli olabilmesi için somut olayda 2018 yılı aylık net asgari ücretin üzerine, aylık 22,5 saat olan fazla çalışma net ücretinin dâhil edilerek belirlenmesi gerekmektiği, aksine aylık asgari net ücretin (1.603,12 TL) çok az üzerinde kararlaştırılan net temel ücretin (1.670,00 TL), aylık 22,5 saatlik fazla çalışmanın zamlı kısmını karşılamadığı, bu durumda sözleşmenin ilgili hükmünün geçersiz olduğu, bu nedenle söz konusu hükme istinaden 13.12.2019 tarihli ve 9838-İNC-19, 9833-İNC-18 sayılı inceleme raporu eki 18.11.2019 tarihli teftiş tutanağında yer alan fazla çalışmalara ilişkin tespitlerin iptalinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili; İlk Derece Mahkemesince eksik inceleme ile karar verildiğini, müvekkili Şirket ile işçiler arasında düzenlenen ... sözleşmelerinde yıllık 270 saate kadar olan fazla çalışmaların aylık ödenen net ücrete dâhil olduğunun taraflarca kararlaştırıldığını, hak edilen ücretlerin ödendiğini, asgari indirim ilavelerinin değerlendirilmediğini, davalarının kabulü gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ileri sürülen asgari geçim indirimi alacağının niteliği, 4857 sayılı ... Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 92 nci maddesinin üçüncü fıkrası, aksinin yöntemince ispat külfeti, dosyadaki tüm delil durumu dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf itirazlarının yerinde olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 4857 sayılı Kanun'un 92 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ... müfettişleri tarafından düzenlenen raporun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 sayılı Kanun'un 41 ve 63 üncü maddeleri ile 92 nci maddesinin üçüncü fıkrası.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.